Visuele Test Set
fdilogo

Kleur en afdrukken bij digitale   fotolab

De service van digitaal afdrukken wordt op verschillende plaatsen aangeboden. Zo zijn er veel zaken waar ingeleverde digitale bestanden via een grootcentrale worden afgedrukt. Inleveren kan in veel gevallen per internet. Bij zulke service kunnen goede afdrukken worden geleverd maar de werkmethode is uiteraard vergaand gestandariseerd.

De FDi Digital Imaging Service lab’s zijn als zelfstandige fotoservice bedrijf of als onderdeel van een fotozaak respectievelijk fotovaklab gevestigd. Bij zo’n service adres kan de gebruiker gewoon binnenstappen om het fotowerk te brengen en te halen. Het grote voordeel is daarbij het directe contact waarbij ook wensen inzake het afdrukken kunnen worden besproken. Vanaf het voorjaar 2002 zullen de FDi Digital Imaging Service adressen overigens ook on-line service gaan aanbieden. Persoonlijk contact en het afhalen bij het service adres blijft daarbij natuurlijk mogelijk.

Fujifilm Frontier fotolabs waar de FDi Digital Imaging Service wordt uitgevoerd zijn op veel adressen in Nederland te vinden. De actuele stand van zaken staat telkens op internet: www.fujifilm.nl

Grofweg is de FDi Digital Imaging service bij twee typen afdruk bedrijven te vinden, de professionele laboratoria die voor vakfotografen en vakgebruikers werken en de algemene lab’s. Bij de professionele laboratoria, meestal ‘vaklabs’ genoemd, werken meestal hoogopgeleide vakmensen aan het afdrukken voor vakmensen. Foto’s worden vaak individueel gecontroleerd, beoordeeld en afgedrukt waarbij rekening wordt gehouden met meestal bekende wensen of voorkeur van de professionele klant. Het is duidelijk dat er een speciaal prijskaartje aan deze werkwijze hangt.   Het is werk van vakmensen voor vakmensen zodat over werkwijze, instellingen enzovoort hier niet veel verteld hoeft te worden.

 

Bij de algemene FDi Digital Imaging Service beschikt men over precies dezelfde technische mogelijkheden met het Frontier fotolab. Het productaanbod en de   werkwijze is echter veel meer afgestemd op de niet professionele gebruiker. Gewoon inleveren, geen lastige rompslomp en prima afgedrukte foto’s tegen een redelijke prijs staat voorop.

 

Voor wie maximale controle over kleuren in de afdruk wil bij FDi Digital Imaging Service wil is het handig omiets te weten over de technische werkwijze bij de lab’s. Met een klein beetje kennis en het contact met het lab is het mogelijk om het maximum uit de foto’s te halen. En dat bij een snelle levering en gunstige prijs.

Hieronder daarom de basis informatie over Frontier FDi Digital Imaging service en het omgaan met kleuren.  

De kleurruimten van FDi Digital Imaging Service

Zonder diep of wetenschappelijk op de leer van kleuren in te gaan is het handig te weten dat de kleuromvang die verschillende technieken in het resultaat kunnen laten zien worden beschreven binnen een bepaald kleurmodel. Voor de kleuren die door het mengen van rood groen en blauw licht ontstaan wordt het kleurenmodel RGB genoemd. Voor de kleuren die ontstaan door het mengen van inkt of verfstoffen in de kleuren cyaan, magenta yellow en zwart noemt met het kleurenmodel CYMK. Binnen die twee vormen bestaan weer varianten wat uiteraard nauw samenhangt met de technieken die voor te produceren beelden worden gebruikt. Zo is de CMYK kleuromvang bij krantendruk weer heel anders dan die bij glossy magazines, bij een RGB monitor weer anders dan bij de volle RGB kleuromvang van een op doek geprojecteerde kleurendia.

VOL RGB, ongewijzigd

Zoals van een geavanceerd fotolab dat afdrukt op fotografisch papier verwacht mag worden werkt het Frontier fotolab met laserbelichting en echt lichtgevoelig fotopapier. De maximale kleuromvang is volledig RGB net zoals dat bij conventioneel afdrukken van kleurenfoto’s het geval is.   Het afdrukken van bestanden, zonder wijzigen van de kleuren, in volle RGB omvang is dan ook een van de instellingen die de eigenaar van het lab kan gebruiken. Die instelling biedt optimale beeldkwaliteit wanneer de aangeleverde bestanden inderdaad ook optimaal zijn gemaakt. Met behulp van color management dus, of tenminste met behulp van een juist ingestelde monitor met hulp van bijvoorbeeld de Visuele Test Set.

Wanneer deze vorm van afdrukken wordt gevraagd dan zal het lab dus zelf geen correcties in kleuren aanbrengen. Er moet nu immers van worden uigegaan dat de gebruiker de kleuren in het bestand precies goed heeft ingesteld.

 

S RGB

Beeldschermen werken met RGB maar heben daarbij door technische eigenschappen wel een kleinere RGB kleurruimte dan in de fotografie gebruikelijk. Anders gezegd; et beeldscherm kan dus minder kleurnuances weergeven. Niet alle gebruikers zijn zich daarvan bewust ( hebben de Visuele Test Set informatie dus   bog niet gelezen). Bovendien staan wereldwijd de meeste monitoren wellicht prima voor het oog   maar te licht voor het beoordelen van fotowerk in d hoogste kwaliteit. De meeste thuis- en kantoorprinters zijn daarnaast met het CMYK kleurmodel ook niet in staat om de maximale RGB kleuromvang af te drukken. Om alles toch wat dichter bij elkaar te brengen is binnen de industrie een kleurmodel bedacht dat je, misschien   met wat weinig respect, de grootste gemene deler’ zou kunnen noemen. Dit s RGB genoemde kleurmodel is dus kleiner dan het volle RGB model. Het geeft dus niet de maximale kleuromvang in foto’s weer maar lijkt automatisch iets sneller op wat men op het beeldscherm zag. Voor praktisch werken is de keuze voor het s RGB model aanwezig op de Frontier labs en wordt het bi algemeen werk dat in computers is gemaakt of verwerkt ook veel gebruikt. Gemiddels levert het trouwens prima foto afdrukken op. De kritische en enigszins kundige gebruiker weet echter dat er nog wat meer mogelijk is.

  Om er heel precies achter te komen is het handig om bij een FDi Digital Imaging Service adres van het referentiebestand uit de Visual Test set een afdruk te laten maken in de volle RGB en in de sRGB instelling. De kleurenbalk zal het verschil in kleuromvang aantonen.

  Kleurcorrectie

Afgezien van het te kiezen kleurmodel blijft voor de bediener van het lab de keuze voor verwerken zonder correcties, automatisch verwerken met correcties en volledige handmatige controle.

Bij handmatige controle ziet de bediener de kleuren op een monitor en kan hij of zij naar smaak aanpassen. Elk af te drukken beeld controleren op deze wijze past hooguit bij kritisch werk in een vaklab. Het is ook niet altijd nodig. Het verwerken zonder correcties is natuurlijk de aangewezen methode voor bestanden die door de klant op de computer zijn bewerkt Er van uitgaande dat de klant een en ander op redelijke wijze heeft gedaan.

Met een zorgvuldig gebruik van de Visuele Test Set, een afdruk door het lab van keuze in volle RGB kleur en zonder correcties onstaat de mogelijkheid om op gecontroleerde wijze het maximale te bereiken waarbij aan de zijde van het lab telkens met vol RGB en zonder kleurcorrecties wordt gewerkt.

Bij opnamen van digitale camera’s komen zaken aan de orde die een kleurcorrectie die bij het lab worden uitgevoerd juist weer heel belangrijk maken. Dit is speciaal zo wanneer we spreken over opnamen die rechtstreeks van een opslagkaartje, of als ongewijzigde kopie op een ander medium naar het lab gaan.   Op de pagina’s ‘ inleveren’ meer over dat ongewijzigd inleveren. Er zijn verschillende redenen waarom automatische kleurcorrectie bij het lab in dit geval zo gewenst is. Dat heeft te maken met het contrast bij digitale camera’s, specifieke kleureigenschappen van een camera en het gemak van de gebruikers

Het contrast bij digitale camera’s

Met digitale camera’s kan een kleiner verschil tussen licht en donker worden vastgelegd dan met een camera en kleurenfilm. Met andere woorden; de contrastomvang is kleiner. De digitale opname is meteen positief. Digitaal kunnen te donkere delen van het beeld lichter worden gemaakt, echt veel te lichte delen kunnen wel een donker tintje krijgen maar niet meer   zo donkerder worden gemaakt dat eerst niet zichtbaar beeld wel zichtbaar beeld gaat worden. Met andere woorden; uitgebleekte hoog licht partijen zijn onherstelbaar. Verstandige fabrikanten ( U raadt wel een naam..) zorgen voor een relatief laag contrast bij de digitale opnamen. Dan blijven hoge lichtpartijen langer details houden terwijl achteraf donkere partijen makkelijk lichter- en het contrast makkelijk hoger kunnen worden gemaakt.

Wordt zo’n bestand ongewijzigd afgedrukt dan zal de foto meestal ook een wat laag contrast hebben ofwel  niet de optimale frisse indruk die we meestal graag in foto’s zien.

Digitaal kan er veel en daarom gaat er ook een heleboel informatie mee met de door digitale camera’s opgeslagen fotobestanden. Fabrikanten zijn er zelf speciale normen voor overeengekomen om te zorgen dat apparatuur en software met die informatie overweg kan.

Een ongewijzig camerabestand met een naam als bihvoorbeeld DSCF0001.jpg of DSCF0001.tif wordt dan ook in het Frontier lab herkend en behandeld als een nog te verbeteren digitale foto. Het contrast wordt iets verhoogd, als de fabrikant dat heeft aangegeven wordt een iets te dominante kleur die de camera maakt ook gecorrigeerd. Het fijne is dat aan het originele bestand niets veranderd. Dat blijf gewoon beschikbaar voor elke gewenste vorm van beeldbewerking in originele staat.

 

Indien de digitale foto’s niet in de computer worden bewerkt kunnen maximale resultaten worden behaald door rechtstreeks vana het camera opslagkaartje te laten afdrukken of van ongewijzigde 1:1 kopieen van die opnamen op een ander medium.

Kleuren en contrast bij computerbestanden

C omputerbestanden zoals bijvoorbeeld in de computer bewerkte foto’s zijn door de gebruiker gemaakte of bewerkte beelden. We bedoelen hier nu niet de bestanden uit een digitale camera die zonder enige wijziging via de computer naar een ander opslagmedium worden gekopieerd. Bij de bewerkte foto’s, of zelf in de PC of Mac gemaakte beelden wordt er van uit gegaan dat de gebruiker op de gode manier ook de kleuren heeft geregeld. In principe zal het fotolab deze bestanden dus zonder enige vorm van correctie afdrukken. Bij het fotolab is niet zo maar bekend hoe de gebruiker met zijn of haar beeldscherminstellingen omgegaan is. Met andere woorden; aan het bestand is niet te zien of gekozen moet worden voor afdrukken met de ‘grootste gemene deler’ sRGB of met de volle kleurruimte van RGB.

In beide gevallen kunnen goede afdrukken afgeleverd worden. Zoals hierboven eerder beschreven biedt RGB echter een grotere kleuromvang waarbij meer tinten kunnen worden afgedrukt zodat een rijker kleurbeeld kan ontstaan. Dat uiteraard op voorwaarde dat die extra kleurtinten ook werkelijk in het bestand voorkomen.

Voor maximale resultaten met in computer bewerkte of gemaakte beelden gaat u als volgt te werk.

-         Laat het referentiebestand afdrukken bij lab van uw keuze met vol RGB, zonder kleurcorrecties of wijzigingen.

-          Stel uw monitor met hulp van die afdruk in zoals beschreven voor de Visuele Test Set.

-          Laat bewerkte beelden op dezelfde manier afdrukken als het referentiebestand.